🌍 Türkiye'de Ne Kadar Nadirsin?
🇹🇷 Türkiye'nin Genetik Yapısı
Türkiye, Avrupa ile Asya arasındaki genetik kavşakta yer alır ve bu da olağanüstü bir fenotip çeşitliliği doğurur. Orta Asya Türk kökenleri; kadim Anadolu, Rum, Ermeni, Kürt ve Arap soylarıyla harmanlanır. Batı Türkiye (Trakya, Ege) daha güçlü Avrupa genetik işaretleri ile daha yüksek açık renk göz ve açık ten oranları gösterir. Doğu Türkiye ise daha fazla Orta Doğu ve Kürt mirası taşır. Yeşil gözler (~%10) ve ela gözler (~%15) dikkat çekici ölçüde yaygındır — sırasıyla küresel ortalamanın 5× ve 3× katı. Oğuz Türk genetiği ile yerli Anadolu genetiğinin bu eşsiz karışımı, Türkiye'yi Akdeniz bölgesinde fenotip açısından en çeşitli ülkelerden biri yapar.
Bu karışımın çoğu antik çağda değil, yaşayan kuşakların hatırlayabileceği kadar yakın bir geçmişte yeniden karıldı. 1923'te Yunanistan'la yapılan nüfus mübadelesi Ege'nin iki kıyısında bütün köyleri boşaltıp yeniden doldurdu; daha önceki dalgalar ise Kafkasya'dan kaçan Çerkesleri ve Abhazları, küçülen Osmanlı Balkanları'ndan ayrılan Boşnakları ve Pomakları, Karadeniz'i aşan Kırım Tatarlarını getirdi. Anadolu hepsini içine aldı. Adlandırma neredeyse sıfırdan başladı: kalıtsal aile adları ancak 1934 Soyadı Kanunu ile zorunlu oldu, bu yüzden Türk soyadlarının çoğu cumhuriyetin kendisinden daha genç ve sıklıkla sesi ya da anlamı için seçilmiş — Demir, Yılmaz, Öztürk. Burada nadir bir soyadı genellikle bir ailenin belirli bir yılda alışılmadık bir tercih yaptığı anlamına gelir, nadir bir soydan geldiği anlamına değil.
🗂️ Türkiye'nin kütüğünde neyin kutusu var
Türkiye'nin aile kütüğü, 25 Nisan 2006'da kabul edilen 5490 sayılı Kanun'a tabi. 7. madde kütüğün her vatandaş için ne tuttuğunu sayıyor: kimlik numarası, kaydın bulunduğu yer ve cilt, ad ve soyadı, cinsiyet, ana ve baba adı, doğum yeri ve tarihi, sonraki değişiklikler ve düzeltmeler, din, medeni hâl, adres ve fotoğraf. Din (e) bendi; 35. madde ise bir kişinin bu kaydı yalnızca yazılı beyanla yazdırmasına, değiştirmesine, boş bırakmasına ya da sildirmesine izin veriyor. Kan grubu listede yok — çipli kimlik kartında yalnızca sahibi istediğinde, bir sürücü belgesinden, mevcut bir kayıttan ya da bir sağlık raporundan kopyalanarak yer alıyor.
O listede renk diye bir şey yok. 5490 sayılı Kanun aile kütüğüne göz rengi ya da saç rengi için bir alan vermiyor; aşağıdaki tabloların birbirinden çok farklı iki tür sayı taşımasının sebebi bu: bazılarının bir yayıncısı ve tam bir kişi sayısı var, diğerleri küresel tahminler.
👁️ Göz Rengi
| Kahverengi | 45% |
| Ela | 15% |
| Koyu Kahverengi | 15% |
| Yeşil | 10% |
| Mavi | 8% |
| Kehribar | 5% |
| Gri | 2% |
💇 Saç Rengi
| Siyah | 45% |
| Koyu Kahverengi | 35% |
| Kahverengi | 12% |
| Kestane/Kızıl | 4% |
| Sarışın | 3% |
| Diğer | 1% |
🩸 Kan Grubu
| A+ | 33% |
| O+ | 30% |
| B+ | 12% |
| A- | 8% |
| O- | 7% |
| AB+ | 6% |
| B- | 3% |
| AB- | 1% |
Bu sayfadaki özellik oranları kamuya açık ve kurumsal veri setlerinden derlenmiştir — bkz. Veri Kaynakları.
🧮 Türkiye'de Nadirliğini Hesapla
Göz rengini, saç rengini ve kan grubunu seç. Hesaplayıcı, dünya ortalamalarını değil, yukarıdaki tablolarda yer alan ve Türkiye'de geçerli olan oranları kullanır.
Bu bir ölçüm değil, bir tahmin. Üç ulusal oranı birbirinden bağımsızmış gibi çarpıyor; oysa bağımsız değiller: göz ve saç rengi aynı pigment genlerini paylaşır, bu yüzden birlikte görülmeye meyilli bir kombinasyon — mavi göz ile sarı saç gibi — çarpımın gösterdiğinden daha yaygın, nadiren bir araya gelen bir kombinasyon — mavi göz ile siyah saç gibi — ise daha nadirdir. Kan grubu ikisinden de bağımsızdır. Oranlar, kamuya açık veri setlerinden alınan ulusal ortalamalardır — bkz. Veri Kaynakları.
Bu sayı, doğduğun bedeni anlatıyor. Diğer sitemiz Fraeon, aynı hesabı senin seçtiğin kısım için yapıyor: gerçekten bitirdiğin film, dizi, oyun, kitap, anime ve manga. Günlüğünü başlat →
📊 On soyadı, 7.4 milyon kişi
Devletin istatistik kurumu TÜİK, en yaygın soyadları için yıl yıl ve il il bir kişi sayısı yayımlıyor. 2025 tablosunda Yılmaz'ı 1,177,896 kişi taşıyor, Kaya'yı 899,722 ve Demir'i 876,934; ardından Çelik, Yıldız, Şahin, Yıldırım, Öztürk, Aydın ve onuncu sırada 556,378 ile Özdemir geliyor. Aynı portal adrese dayalı kayıttaki nüfusu 86,092,168 olarak veriyor, yani tek başına Yılmaz yaklaşık 73 kişiden biri. İlk onu topladığında 7.4 milyon ediyorlar — kabaca on iki kişiden biri.
Sıralama her yerde aynı değil. Aynı veri setini il il çektiğinde Hakkari'nin en yaygın soyadı 6,144 ile Kaya, Yılmaz ise ancak dördüncü; Mardin'de 16,225 ile Demir, Şırnak'ta yine 5,330 ile Demir. Yılmaz İstanbul'da 230,115, Rize'de 8,878 ile başı çekiyor. Ulusal bir sıklık, birbiriyle anlaşamayan yerlerin ortalaması.
🔡 Türkiye'nin iki i harfi
Türkçe Latin alfabesiyle yazılıyor — 3 Kasım 1928'de Resmî Gazete'de yayımlanan 1353 sayılı Kanun'la kabul edildi — ama iki ayrı i harfi tutuyor: noktalı i ile İ, noktasız ı ile I. Unicode bununla başa çıkmak için özellikle Türkçe ve Azerice için yazılmış bir büyük-küçük harf kuralı taşıyor. 'tr' koşulu altında büyük I küçük ı'ya, küçük i büyük İ'ye dönüyor; varsayılan eşlemelerin yaptığı bu değil. Bunu tutan dosya, SpecialCasing.txt, Türkçe ve Azericede I ile noktasız i'nin, İ ile i'nin büyük-küçük harf çifti olduğunu not düşüyor.
Bu, ad eşleştiren her şey için önemli, kendi ad nadirliği aracımız dahil. İngilizce büyük-küçük harf kuralını kullanan yazılım YILMAZ'ı yılmaz değil yilmaz yapıyor, yani tek bir soyadı, sonraki bir karşılaştırmanın iki ayrı ad olarak okuduğu iki biçimde kalabiliyor. İki Türkçe adın aynı ad sayılıp sayılmaması, yazılımın hangi kuralı kullandığına bağlı.
⭐ Türkiye Hakkında Nadir Bilgiler
Bu sayılar nereden geliyor
Buradaki soyadı ve nüfus sayıları Türkiye İstatistik Kurumu'nun Nüfus İstatistikleri Portalı'ndan alınmış dışa aktarımlar, adrese dayalı kayıttan 2025 rakamları. Kütük kuralları 5490 sayılı Kanun; kimlik kartı kuralı İçişleri Bakanlığı'nın Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü'nden geliyor; büyük-küçük harf kuralı Unicode'un SpecialCasing.txt dosyası. Yukarıdaki tablolardaki göz rengi, saç rengi, kan grubu ve boy rakamları sitenin küresel tahminleri, Türkiye'nin resmî sayımları değil — 5490 sayılı Kanun aile kütüğüne göz ya da saç rengi için bir alan vermiyor. Son kontrol: Eylül 2026.